USA: widmo odcięcia dostaw silników rakietowych z Rosji. Niepokój w branży

27 kwietnia 2018, 12:03
av_oa4_n2123201533427am63
Rakieta Atlas V na stanowisku startowym. Fot. NASA

Amerykańskie agencje informacyjne szeroko komentują doniesienia o domniemanych rosyjskich pracach nad uchwałą zakazującą eksportu silników rakietowych RD-180 do USA. Rozważane odcięcie dostaw ważnych składników rakiet nośnych Atlas V ma być elementem rosyjskich działań odwetowych w odpowiedzi na serię zachodnich sankcji nałożonych na Rosję w ostatnim czasie. Ewentualne wprowadzenie zakazu odczytywane jest w USA jako realne zagrożenie dla bieżącej realizacji narodowych misji kosmicznych o strategicznym znaczeniu.

Choć w doniesieniach medialnych mowa jest głównie o „pracach nad projektem uchwały” i rozważanym zakazie eksportu rosyjskich technologii rakietowych do USA, ich treść uwiarygadniają niedawne działania odwetowe zapowiedziane przez rząd Federacji Rosyjskiej w odpowiedzi na zachodnie sankcje. Część z nich ugodziła bezpośrednio w sektorowe projekty współpracy kosmicznej, wśród których znalazł się m.in. program budowy planowanej międzynarodowej stacji okołoksiężycowej. Nałożone wówczas restrykcje zamknęły możliwość zawierania nowych kontraktów na realizację wspólnych inicjatyw i transakcji technologicznych, pozostawiając przy tym w mocy wszelkie wcześniej przyjęte zobowiązania.

Teraz jednak coraz częściej wskazuje się, że wprowadzone dotąd rosyjskie ograniczenia nie były jeszcze ostatnim słowem Kremla w kwestii obostrzeń dotyczących relacji technologicznych z Zachodem. Amerykańscy analitycy branżowi z niepokojem obserwują dalsze konsultacje rządowe i parlamentarne w Rosji, które mogą doprowadzić ich zdaniem do odcięcia najbardziej istotnych dla USA dostaw rosyjskich silników rakietowych. Mowa tutaj przede wszystkim o pozyskiwanych przez Stany Zjednoczone od 1995 roku jednostkach napędowych RD-180, których niedobór może być szczególnie dotkliwy w kontekście realizacji rządowych misji kosmicznych z użyciem rakiet nośnych Atlas V.

Ich producent, konsorcjum United Launch Alliance otrzymało tymczasem w marcu tego roku nowy kontrakt o wartości 351 milionów USD od Sił Powietrznych USA na obsługę startów rządowych misji satelitarnych AFSPC-8 oraz AFSPC-12. Realizacja umowy (dostarczenie obiektów na orbity geosynchroniczne) ma nastąpić do końca 2020 roku. Istnieje zatem cień szansy, że dostarczone wówczas rakiety będą korzystały już z nowych silników BE-4, rozwijanych obecnie przez firmę Blue Origin jako potencjalne zamienniki zasłużonych rosyjskich RD-180.

Pochodzące jeszcze z czasów radzieckich dwukomorowe silniki rakietowe, budowane przez NPO Energomasz, stanowią pochodną czterokomorowych silników RD-170 i RD-171 zaprojektowanych na użytek w rakietach nośnych Energia i Zenit. Po upadku Związku Radzieckiego jednostki napędowe tego typu zaczęły trafiać na Zachód, jako tania i niezawodna, a przy tym wydajna alternatywa dla rodzimych silników. W późniejszym okresie planowano je również osadzić w nowych rosyjskich rakietach programu Rus-M, co ostatecznie nie doszło jednak do skutku ze względu na anulowanie programu.

W początkowym etapie użytkowania RD-180 specjaliści z USA pracowali nad stworzeniem własnego odpowiednika tej jednostki napędowej. W 2008 roku porzucono jednak wspomniany zamiar, deklarując zbyt wysokie nakłady na budowę nowego silnika w zestawieniu z kosztami zakupu rosyjskich oryginałów. W swoich roboczych analizach ULA podkreślało zresztą "niezrównaną kombinację wydajności i niezawodności" silników RD.

Do koncepcji opracowania zamiennika powrócono jednak w 2014 roku, czego powodem nie były jednak kwestie techniczne, a napięcia polityczne związane z rosyjskimi agresywnymi działaniami względem Ukrainy i aneksją Krymu. W następstwie tych wydarzeń Stany Zjednoczone zdecydowały się na tymczasową rezygnację z pozyskiwania rosyjskich silników do realizacji rządowych misji kosmicznych. Równolegle rozpoczęto poszukiwania wykonawców do programu budowy amerykańskiego następcy RD-180. W Kongresie zadecydowano, że zamiennik ten powinien powstać najdalej do 2022 roku. Aktualnie największą nadzieją na amerykańską niezależność w tej materii jest wspomniany już silnik BE-4.

Space24
Space24
KomentarzeLiczba komentarzy: 224
Veritas
piątek, 4 maja 2018, 20:45

Na konferencji Space Symposium w Colorado Springs, która odbyła się w dniach 16-19.04.2018 roku poinformowano, że w NASA omawiany jest plan znacznego opóźnienia pierwszej misji załogowej nowej kapsuły Orion. Warto wspomnieć, że prace zlecone przez narodową agencję kosmiczną firmie Lockheed Martin nad skonstruowaniem Multi-Purpose Crew Vehicle, trwają już od połowy zeszłej dekady. W nowym planie pierwsze cztery misje rakiety SLS oraz kapsuły MPCV Orion mają być bezzałogowe. Pierwsza misja EM-1 odbyłaby się w 2021 roku, a pierwszy start misji załogowej nastąpiłby dopiero podczas misji EM-5 przy wykorzystaniu rakiety nośnej SLS Block 1, najwcześniej w 2025 roku. Istotnym faktem jest to, że Space Launch System w tym wariancie nie miał być przeznaczony do lotów załogowych, a więc przystosowanie do tego celu (tzw. man rating) może poprzez konieczność przeprowadzenia dodatkowych lotów bezzałogowych wpłynąć na dalsze opóźnienie całego programu.

J-23
poniedziałek, 30 kwietnia 2018, 20:08

Pierwszy i jedyny (sic!) start amerykańskiej rakiety nośnej Falcon Heavy odbył się 06.02.2018 roku. Amerykańskie rakiety nośne Delta IV Heavy wykonały do tej pory tylko 9 startów - ostatni 11.06.2016 roku. Rosyjskie rakiety nośne Proton-M wykonały do chwili obecnej 102 startów - ostatni 19.04.2018 roku. Radziecka rakieta Energia (w wersji Wulkan) mogła wynieść na LEO ładunek o masie 175 ton, jednak nie nie zrealizowano startu w tej konfiguracji. Wykonany został natomiast start z wyniesieniem na LEO ładunku o masie 88 ton. Ciekawe bardzo, co na to odpowiedzą komentatorzy głoszący domniemaną wyższość technologii kosmicznych made in USA... ;-)

rozbawiony J-23
poniedziałek, 30 kwietnia 2018, 19:48

Rosyjska rakieta nośna Angara A5 posiada zdolność wynoszenia na orbitę o wysokości 200 km (LEO) ładunku o masie 24,5 ton. Rosyjska rakieta nośna Angara A7 ma posiadać zdolność wynoszenia na orbitę o wysokości 200 km (LEO) ładunku o masie 35 ton. Rosyjska rakieta nośna Proton-M posiada zdolność wynoszenia na orbitę o wysokości 200 km (LEO) ładunku o masie 23 ton. W dniu 08.06.2017 roku z kosmodromu Bajkonur wystartowała rosyjska rakieta nośna Proton-M z amerykańskim satelitą telekomunikacyjnym EchoStar 21 o masie 6870 kg. Jest to kolejny przykład coraz większego uzależnienia Amerykanów od Rosjan w dziedzinie pokojowego podboju Kosmosu i nie tylko... ;-)

Pytajnik
poniedziałek, 30 kwietnia 2018, 17:51

Czy któras z osób głoszących rosyjską przewagę w technologiach rakietowych nad USA może mi wyjaśnić dlaczego rosyjskie rakiety sa tak słabe w porównaniu do amerykanskich?Najmocniejsza rosyjska Angara A5 ma udźwig mniejszy od w pelni amerykanskich rakiet jak Falcon Heavy czy Delta IV Heavy od 4 do prawie 40 ton?

Uah
poniedziałek, 30 kwietnia 2018, 17:46

Fakt że Rosja nadal sprzedaje swoje silniki do USA dobitnie pokazuje że są niewiele warte-nikt nie sprzedaje technologii w ktorych góruje swojemu śmiertelnemu wrogowi.