Kontrole w Polskiej Agencji Kosmicznej. "Konieczne systemowe zmiany" [ANALIZA]

Piątek, 07 Lipca 2017, 14:56

Na przełomie 2016 i 2017 roku zostały przeprowadzone w Polskiej Agencji Kosmicznej dwie ważne, planowe kontrole Najwyższej Izby Kontroli oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zgodnie z doniesieniami medialnymi oba procesy wykazały szereg nieprawidłowości w instytucji odpowiedzialnej za polski kosmos. PAK wprowadziła więc wiele zmian zapewniających realizację wniosków pokontrolnych. Do usprawnienia pracy tego organu konieczna jest jednak systemowa zmiana obejmująca przede wszystkim wybór nowego prezesa oraz zmiany w ustawie o Polskiej Agencji Kosmiczne. 

NIK i KPRM kontrolują Polską Agencję Kosmiczną

Planowe kontrole NIK i KPRM, które zostały przeprowadzone w Polskiej Agencji Kosmicznej dotyczyły okresu do końca 2016 roku. W tym pierwszym okresie działalności miały zostać wykazane liczne błędy w działalności instytucji. Jak podało Radio Zet Najwyższa Izba Kontroli miała uwagi m.in. do wydawania części pieniędzy bez przetargów i stosownych konkursów. Wbrew ustawie o zamówieniach publicznych ponad 200 tysięcy złotych miano wydać na bilety lotnicze, a kolejne 350 tys. złotych miały pochłonąć honoraria dla ekspertów, często za samą gotowość do doradzania i niezwiązane z konkretną pracą. Stwierdzono przy tym, że PAK realizowała wszystkie, poza jednym, zadania ustawowe, ale część z nich miała być wykonana w ograniczonym zakresie. Pełna treść raportu NIK o agencji kosmicznej ma zostać zaprezentowana opinii publicznej w najbliższym czasie. 

Drugim ważnym dokumentem oceniającym działalność Polskiej Agencji Kosmicznej był projekt wystąpienia pokontrolnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Według informacji dziennika Rzeczpospolita zaginąć miał jeden z dokumentów agencji - polityka rachunkowości, w agencji zatrudniano niektóre osoby bez odpowiednich kwalifikacji, a faktyczną siedzibą PAK jest nie jak to zapisano w ustawie Gdańsk, a Warszawa. Miano też zakwestionować zwrot kosztów podróży dla osób, które nie pracowały w PAK oraz niektóre zamówienia publiczne. 

Jak mówi Space24 Urszula Szwed-Strych, rzecznik Polskiej Agencji Kosmicznej odnosząc się do kontroli KPRM: 

Nie jest jeszcze gotowe wystąpienie pokontrolne KPRM. Otrzymaliśmy projekt tego wystąpienia, do którego, zgodnie z przepisami ustawy o kontroli w administracji rządowej, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Z uwagą przeanalizowaliśmy projekt wystąpienia pokontrolnego KPRM. Przyjęliśmy większość uwag wskazanych w dokumencie, do niektórych zgłosiliśmy wyjaśnienia i zastrzeżenia.

Urszula Szwed-Strych, rzecznik Polskiej Agencji Kosmicznej

Realizacja wniosków pokontrolnych. Agencja wdraża zmiany

Co podkreśla rzecznik agencji kosmicznej wspomniane kontrole dotyczyły wyłącznie okresu do końca 2016 roku i nie odzwierciedlają one aktualnej sytuacji w tej instytucji. Okres tworzenia Polskiej Agencji Kosmicznej nie był natomiast "wolny od błędów". Co należy podkreślić w ostatnim czasie doszło także do kilku zmian kadrowych w instytucji. Za jej działalność do 4. kwartału 2016 r. odpowiadał profesor Marek Banaszkiewicz, który w związku z niezatwierdzeniem sprawozdania z działalności PAK za 2015 r., został w październiku 2016 r. odwołany ze stanowiska prezesa Agencji przez premier Beatę Szydło. 

Jak informuje PAK za działania naprawcze odpowiada obecnie pułkownik Piotr Suszyński, który po dymisji prof. Banaszkiewicz przejął kierownictwo nad Agencją. Jednym z dowodów skuteczności podjętych reform może być wydanie pozytywnej oceny przez NIK sprawozdania PAK z wykonania planu finansowego w 4. kwartale 2016 r.

Jak informuje Polska Agencja Kosmiczna:

Od 4. kwartału 2016 r. wdrożyliśmy większość zmian zapewniających realizację wniosków pokontrolnych.

Najważniejsze z nich, to m.in.:

- przygotowanie i przyjęcie planu kontroli wewnętrznej na rok 2017,

- przygotowanie planu zamówień publicznych oraz planu postępowań na rok 2017; planowana jest też wkrótce zmiana regulaminu zamówień publicznych, który będzie uwzględniał m.in. wytyczne Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

- wprowadzenie dodatkowych procedur dotyczących wnioskowania i zatwierdzania wydatków,

- wprowadzenie dodatkowych procedur dotyczących ewidencji majątku oraz weryfikacji umów,

- wdrożenie procedury dotyczącej delegowania i rozliczania kosztów krajowych i zagranicznych podróży służbowych pracowników PAK,

- przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na zakup biletów lotniczych i podpisanie stosownej umowy,

- rozwiązanie długotrwałych, niekorzystnych umów na usługi,

- wprowadzenie niezbędnych zmian personalnych, w tym odwołanie dyrektora Biura Organizacyjnego, oraz weryfikacja procedur dotyczących naboru pracowników Agencji,

- uwzględnienie w przekazanej KPRM propozycji budżetu Agencji na rok 2018 propozycji celów i mierników w pełni oddających działalność PAK.

Wprowadziliśmy też lub kończymy wdrażanie wielu innych zmian, których celem jest usprawnienie organizacji Agencji i zapewnienie efektywnej kontroli nad wszystkimi jej wydatkami.

Urszula Szwed-Strych, rzecznik Polskiej Agencji Kosmicznej

Kolejnym obszarem, w którym spodziewane są zmiany jest polityka rachunkowości. Obecnie trwają prace nad dostosowaniem jej do obecnego zakresu działań realizowanych przez PAK. Zmiany mają wejść w życie od 2018 roku. 

Warto również zwrócić uwagę, że w oświadczeniu przesłanym redakcji Space24 przez Polską Agencję Kosmiczną potwierdzenie znajduje także postulat reformy organizacyjnej agencji związanej z jej siedzibą. Jak już zostało wspomniane w projekcie wystąpienia pokontrolnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zawarto spostrzeżenie, że już teraz siedzibą agencji jest de facto Warszawa. 

W opinii Agencji doświadczenie pierwszych kilkunastu miesięcy funkcjonowania PAK wskazuje na potrzebę rozważenia urealnienia sposobu organizacji Agencji ujętego w ustawie o PAK i usankcjonowania przeniesienie siedziby Agencji lub chociaż biura jej prezesa i dyrektora Biura Organizacyjnego do Warszawy. Decyzja w tym względzie należy do ustawodawcy.
Ze znanych nam narodowych agencji kosmicznych wszystkie mają siedziby w stolicach swoich krajów.

Urszula Szwed-Strych, rzecznik Polskiej Agencji Kosmicznej

Nowy prezes i nowelizacja ustawy kluczowe dla przyszłości PAK

Kontrole NIK i KPRM w Polskiej Agencji Kosmicznej z całą pewnością wykazały szereg problemów z jakimi borykała się się w początkowym okresie działalności ta młoda instytucja. Wprawdzie PAK zdecydowała się na podjęcie szeregu środków naprawczych jako reakcję na otrzymane oceny i jak zapewnia rzecznik agencji sytuacja uległa zdecydowanej poprawie to jednak dla zapewnienia trwałości reform instytucji potrzebne są bardziej systemowe zmiany.

Po pierwsze konieczny jest jak najszybszy wybór nowego prezesa agencji ponieważ funkcjonuje ona od października 2016 roku pod tymczasowym zarządem, który siłą rzeczy nie może prowadzić bardziej długofalowej polityki. Po drugie ważna jest korekta ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej tak by dostosować ten dokument do aktualnych uwarunkowań związanych z przejęciem nowych obowiązków przez PAK (np. w dziedzinie promocji polskiego sektora kosmicznego), powiększeniem agencji czy też wspomnianej podczas kontroli KPRM kwestii faktycznej siedziby PAK.  

Czytaj też: Różne wizje reformy Polskiej Agencji Kosmicznej [ANALIZA]

 

 

 

Dziękujemy! Twój komentarz został pomyślnie dodany i oczekuje na moderację.

Dodaj komentarz

24 komentarze

lk5 Czwartek, 14 Września 2017, 13:50
Nie ma w języku ludzi cywilizowanych słów mogących w przybliżeniu opisać bagno jakie tworzą decydenci. Powoływanie agencji rozmaitej maści polegało, polega i będzie polegać jedynie na przekazywaniu publicznych pieniędzy do prywatnych kieszenie, przy użyciu pięknych i nie nie znaczących słów. Jeśli ktoś chce np poważne państwo zbudować satelitę, to zaczyna budować satelitę a nie agencję ds budowy satelity. Ludzie wysyłają różnoraki złom na orbitę i dalej od dziesiątków lat. Jeśli Polska też ma zamiar coś wysłać (a przydałoby się tego trochę) to niech powie inżynierowi co chce, a on powie kto, kiedy i za ile to zrobi. Można rozpisać też przetarg, ale wtedy będzie gorzej i drożej.
Wm Poniedziałek, 10 Lipca 2017, 9:33
Trzeba zmienić ustawę dotyczącą Agencji ? A co zawiera obecna ustawa ? W zasadzie wyłącznie zasady wybierania zarządu. Jeśli się do tego doda "zamieszanie" z wyborem nowego prezesa, to wiadomo o co chodzi. A to że są zatrudniane osoby bez kwalifikacji, to też nic dziwnego. Naiwnością było by twierdzić, jednak że nowy prezes będzie zatrudniał fachowców. Po pierwsze nie chodzi o zatrudnianie fachowców a po drugie to w Polsce nie ma fachowców od astronautyki - w zasadzie w Polsce nie ma ich w ogóle. Sama Agencja trochę przypomina "zarząd wiaduktów i tuneli" z MiB lub misia z "Misia". Po co jest ten miś ? Nikt nie wie więc nikt nie zapyta. Po co jest PAK ? Nikt nie wie więc trudno powiedzieć że ludzie nie zajmują się tam tym czym nie powinni i mają złe kwalifikacje.
Navigator One Wtorek, 11 Lipca 2017, 6:42
W zmianie ustawy o agencji chodzi tylko o jeden punkt i zamianę tylko jednego słowa. Reszta tej ściemy medialnej pani rzecznik Urszuli o potrzebie zmian systemowych, aby było lepiej i co by kosmos w Polsce się rozwijał to tylko pretekst, aby była wola polityczna do zmiany ustawy lub statutu PAK, z nadzieją że lud może to i kupi...ale może i decydenci też.
Zdaniem warszawskiego kosmicznego światka - tego który przez kilkadziesiąt lat tak zapuścił polski kosmos - w ustawie należy przy słowie centrala napisać: "Warszawa" zamiast "Gdańsk". Tylko tyle. Te głoszone pseudo-mądrości o naprawie to pic dla gawiedzi. Ot i wtedy wszystko znowu będzie po staremu - znaczy jak powinno być - WRÓCI ZNÓW WARSZAWSKI SOCJALISTYCZNY INTERKOSMOS. A w takim kosmosie panowie profesorowie z tych dwóch uczelni i centrum "doskonałości kosmicznej" poradzą już sobie doskonale. Rozwinie się wtedy "naukę" ze światowego na międzygalaktyczny poziom - czyli napiszemy jeszcze więcej wzorów i zapiszemy jeszcze więcej ton papieru.
Specowski Środa, 12 Lipca 2017, 1:37
Zapomniałeś jeszcze o ILOT wspomnieć. Tam to dopiero "kosmos" teraz robią pff.
Szp.Akadem.Wrocław Niedziela, 09 Lipca 2017, 22:49
W poprzednim rządzie jak nie mieli kumatego albo nikt się nie zgłaszał na ochotnika to powoływali profesora. Mimo iż kompletny dyletant jak większość z ich, ale profesor. Tytuł miał dawać sukces. Widać to po szpitalach, klinikach którymi zarządza Profesor. Po roku , dwóch ociera się sytuacja o upadek firmy. Kiedy dotrz to do polityków iż profesor w zasadzie nie zna się na niczym, a w szczegółach na pieniądzach podatnika poza swoją szczeliną przez siebie stworzoną.Ale to MY płacimy nie politycy.
PIS w kosmos Niedziela, 09 Lipca 2017, 9:35
Może wysłać rosyjską rakietą kosmiczną rząd Szydło i cały PIS plus władze agencji kosmicznej na Marsa??W czasie lotu nauczą się-jak budować statki kosmiczne, a nie wypełniać zadanie tylko w zakresie zatrudniania znajomych i kolegów rządzących?
Wspaniała władza PIS Niedziela, 09 Lipca 2017, 9:26
Nic się nie dzieje, jest prezes, jest agencja, są dobre pieniążki, PIS rządzi-a Polski jak nie było, tak nie ma w losmosie?"!!!!!!!!!!!!!!!!!Gdzie te satelity? Gdzie proidukcja podzespołów na potrzeby technologii kosmicznych?Siedzą, kase biorą i jedyną rzecz, którą robią, to propagandę na skalę kosmiczną.A bez satelitów, to amerykańskie pociski jassm mają zasięg jak z Warszawy do Sochaczewa, są głuche i ślepe, pomimo, że z satelitami mają zasięg 1000 km! Tak wyglądają rządy Prawa i Sprawiedliwości.Rządzić strachem , policją i prokuraturą wobec własnych obywateli -potrafią, aby coś zbudować już niekoniecznie.Elity z PIS i mamy efekty-brak nadzoru nad agencją, totalny zastój i markowanie prac.W tym tempie studenci z cxzęści ze śmietnika predzej zbudują satelite.Kompromitacja.Dwa lata i nic.Utajniają wynikiu konbtrolne, aby ukryć własną porażkę?
Navigator One Niedziela, 09 Lipca 2017, 17:58
Zapis: ..."studenci z części ze śmietnika prędzej zbudują satelitę" bezcenny. W dzisiejszym stanie PAK to święta racja.
Edek Sobota, 08 Lipca 2017, 22:17
"konieczne systemowe zmiany" Dokładnie ! Ale tylko jedna : zaorać i zapomnieć że to kiedykolwiek istniało !!!!
Ja Sobota, 08 Lipca 2017, 21:14
Dlaczego kiedyś nawet jak Ruscy kontrolowali to po kryjomu polski uczeni zbudowali rakietę latającą w kosmos ?? A dziś tylko o kasę tam chodzi zamiast roboć tą robotę z pasją jak Leinardo da Vinci.
Eh Sobota, 08 Lipca 2017, 21:13
Dlaczego kiedyś nawet jak Ruscy kontrolowali to po kryjomu polski uczeni zbudowali rakietę latającą w kosmos ?? A dziś tylko o kasę tam chodzi zamiast roboć tą robotę z pasją jak Leinardo da Vinci.
Navigator One Sobota, 08 Lipca 2017, 13:01
A kto dal prawo pani Strych czy panu pułkownikowi (wiceprezesowi ds obronnych) do wypowiadania się w formie w opinii Agencji" ? Nie jest on przecież prezesem PAK. Czy takie zdanie ma drugi z wiceprezesów - ds nauki? zapewne nie. To ja się też wypowiem w opinii agencji:
W opinii Agencji pion obronny to największe nieporozumienie w tej instytucji i on powinien zostać usunięty ustawowo. Bo żadna cywilna agencja kosmiczna na świecie (chyba że w Bantustanach) nie posiada pionu wojskowego - bo od tego normalne kraje mają ministerstwa obrony narodowej. Żołnierze też jak cywile chorują - to może pion wojskowy w ministerstwie zdrowia?, żołnierze też grają w piłę - to może pion wojskowy w ministerstwie sportu?... można tak dalej...
facet z kosmosu Niedziela, 17 Września 2017, 17:05
obawiam się, że nie masz pojęcia o sprawach, o których sobie popisujesz. We wszystkich agencjach kosmicznych świata tematy obronne stanowią minimum 80% projektów, nawet jeśli oficjalnie tego nie stanowią.
Reksio Sobota, 08 Lipca 2017, 11:29
profesor Banaszkiewicz pouczał nas wielokrotnie z tego portalu jak robić kosmos, a Jego kosmiczne "talenty" kierownicze opisano w obu raportach. Za to piszą tu, że pułkownik, co w branży kosmicznej nigdy nie robił, to prawdziwy ZUCH ! Wprowadził regulaminy, procedury, wdrożył to i owo, zwolnił kogo należy i zwolni niebawem tych co jeszcze należy i jak zostanie prezesem wtedy prezes będzie na miarę polskiego kosmosu. Widać polski kosmos na to zasługuje.
Twardowski Sobota, 08 Lipca 2017, 11:26
To nie jest kwestia wymiany prezesa PAK. Narobiono tyle głupot, a w zasadzie nie robiono nic - dodatkowo obsadzono ludźmi bez kompetencji włączając p.o. Prezesa.
Żeby wybrnąć z tej sytuacji należałoby proces tworzenia i obsadzania etatowego zacząć od stanu zerowego.
Nocna zmiana w PAK Sobota, 08 Lipca 2017, 11:15
Przecież obaj prezesi kierowali agencją właśnie z Warszawy. Do pracy powinni przychodzić w Gdańsku a przychodzili w Warszawie. Skutki tego warszawskiego kierowania opisują raporty KPRM i NIK. Dosłownie demolują on warszawskie kompetencje kierownicze wskazując m.in. na permanentne łamanie zapisów statutowych zabraniających tworzenia departamentów w Warszawie i zatrudniania w nich kolejnych osób. Właśnie celowe łamanie prawa przez warszawskich prezesów wykazują oba raporty, a nie jakąś "potrzebę dostosowania do aktualnych uwarunkowań". Sejm sobie uchwalił ustawę, premier nadała statut, I CO Z TEGO ? A panowie prezesi i tak robili po warszawsku. Dziś KPRM "odkrył" że niewłaściwie sprawował nadzór nad agencją jak doszło do tylu nadużyć. By nie wyszło trzeba zmienić narrację i będzie trzeba to bezprawie zalegalizować - nie ma jak inaczej - tylko nową ustawą i nowym statutem. Sejm sobie, Premier sobie a sprawiedliwość musi być po warszawskiej stronie. Szkoda tylko tego Gdańska, któremu nigdy "warszawskie środowsko" nie dało nawet szansy być centralą agencji.
Włodek Sobota, 08 Lipca 2017, 9:28
W świetle ostatnich doniesień dot. bieżącej sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej (bezprawne wpływanie na wyniki konkursu, wojna o agencję między MON a MR, brak kontroli zarządczej i łamanie ustawy i statutu wykazane w raportach pokontrolnych) oraz biorąc pod uwagę fakt że płk Suszyński był p.o. Wicepresesa ds. Obronnych już w marcu 2016 i zapewne miał przynajmniej wiedzę o sytuacji w agencji oraz mógł zareagować na uchybienia, którymi teraz obciąża Prezesa M.Banaszkiewicza artykuł wygląda na sponsorowany...
aaa Środa, 12 Lipca 2017, 20:31
Oczywiście że artykuł sponsorowany, i to podwójnie - przez Polsę i przez MON...
Navigator One Niedziela, 09 Lipca 2017, 15:34
Pewnie że mógł, ale przecież zwalić wszystko na prof. Banaszkiewicza było wygodne.
Ale jak obciążyć prof. Banaszkiewicza tymi wszystkimi aferami w PAK, które opisują Fakt i Rzeczpospolita (o wpływanie na konkurs na Prezesa PAK, brak kontroli zarządczej, łamanie ustawy i statutu itd.)? Nie da się ? ... widać w sponsorowanym artykule można spróbować to zrobić panią Urszulą.
Niekwestionowanym sukcesem, poza osiągnięciami w zakresie regulaminów, procedur itp.pana płk jest zakup bieżni za 14.999 zł oraz budowa siłowni sportowej (z prysznicem) w kosmicznej warszawskim oddziale Agencji. W zakresie budowy narodowych kompetencji w inżynierii kosmicznej wynik jest znacząco odmienny - pułkowniku zapytuję - na jakim etapie prac jest Krajowy Program Kosmiczny ? Czyżby pisał się już od blisko 2 lat?
As Sobota, 08 Lipca 2017, 8:07
Ta agencja została powołana do przekrętów, bo niby czym się miała by zajmować przy obecnym stanie przemysłu i nakładach jakie można w Polsce wygospodarować na podbój kosmosu.
Kurzciel Piątek, 07 Lipca 2017, 22:25
Przydałoby się, aby PAK miała więcej odpowiedzialnych zadań. Na razie tylko zużywa środki z kieszeni podatnika. Niech zajmą się rozwojem 'bursztyna', zwiadem satelitarnym czy komunikacją satelitarną dla wojska. Niech robią ambitne projekty, to będzie im się chciało robić. To pobudza ambicje i pracowitość.
Spec Sobota, 08 Lipca 2017, 11:56
Bursztyn buhaha. Rakiety amatorskie są na wyższym poziomie niż ta pseudo rakieta, którą budują i budują i budują. Wiadomo, króliczka trzeba gonić. Nie opłaca się go skończyć. Takie projekty powinny być w szczegółach przedstawiane opinii publicznej.
Aphofis Piątek, 07 Lipca 2017, 21:56
Cieńki ten PAK pieniędzmi sza


Cieńki ten PAK pieniądze wydawane niewiadomo na co i w jakim celu a my nie posiadamy nawet satelity, tylko makietę wachadłowca jednym słowem dziadostwo i ciepłe posadki.
underdog Piątek, 07 Lipca 2017, 18:28
"pod tymczasowym zarządem, który siłą rzeczy nie może prowadzić bardziej długofalowej polityki" cóż za eufemizm. Napisałbym co sądzę, ale moderator nie puści